درس ۲۷ از ۲۸
اول ریسک: تعیین حجم معامله و حد ضرر
هیچ روش تحلیلی همیشه درست نیست؛ بنابراین هر معامله‌گری با رشته‌ای از معاملات زیان‌ده روبه‌رو خواهد شد. آنچه معامله‌گری پایدار را از معامله‌گری کوتاه‌عمر جدا می‌کند، بیشتر نحوه کنترل زیان‌هاست. مدیریت ریسک پیش از هر ورود به دو پرسش پاسخ می‌دهد: کجا اشتباه کرده‌ام و اگر اشتباه کرده باشم، حاضرم چقدر از دست بدهم؟ حجم معامله از همین دو پاسخ محاسبه می‌شود، نه از میزان اطمینانی که احساس می‌کنید.
با حد ضرر شروع کنید
حد ضرر باید جایی باشد که ایده معامله آشکارا باطل می‌شود؛ مثلاً کمی زیر کف یک چکش روی حمایت، یا کمی بالای شانه راست در الگوی سر و شانه. قرار دادن حد ضرر در فاصله‌ای دلبخواه چون «راحت به نظر می‌رسد»، آن را از تحلیل جدا می‌کند. اگر حد ضرر منطقی دور است، حجم معامله باید کوچک‌تر باشد. اگر این کار معامله را آن‌قدر کوچک کند که ارزشی نداشته باشد، پاسخ صادقانه کنار گذاشتن آن است.
درصد ریسک در هر معامله
رویکردی پرکاربرد این است که در هر معامله درصد ثابت و کوچکی از حساب ریسک شود. بسیاری از آموزش‌دهندگان پیشنهاد می‌کنند حدود ۱ تا ۲ درصد بمانید؛ عدد دقیق تصمیمی شخصی است، اما اصل این است که هیچ زیان منفردی نباید آسیب جدی به حساب بزند. فرمول آن چنین است:
حجم معامله = (موجودی حساب × درصد ریسک) ÷ فاصله تا حد ضرر
مثال عددی
جدول زیر از یک حساب و قیمت‌های فرضی استفاده می‌کند که فقط برای نشان دادن محاسبه انتخاب شده‌اند.
| مورد | BTC/USDT (اسپات) | XAU/USD |
|---|---|---|
| موجودی حساب | ۱۰٬۰۰۰ دلار | ۱۰٬۰۰۰ دلار |
| ریسک هر معامله | ۱٪ = ۱۰۰ دلار | ۱٪ = ۱۰۰ دلار |
| قیمت ورود | ۶۰٬۰۰۰ دلار | ۲٬۴۰۰ دلار |
| قیمت حد ضرر | ۵۸٬۵۰۰ دلار | ۲٬۳۸۰ دلار |
| فاصله تا حد ضرر | ۱٬۵۰۰ دلار برای هر بیت‌کوین | ۲۰ دلار برای هر اونس |
| حجم معامله | ۱۰۰ ÷ ۱٬۵۰۰ ≈ ۰٫۰۶۷ بیت‌کوین | ۱۰۰ ÷ ۲۰ = ۵ اونس |
| ارزش پوزیشن | حدود ۴٬۰۰۰ دلار | حدود ۱۲٬۰۰۰ دلار (نیازمند اهرم) |
توجه کنید که ارزش پوزیشن طلا از کل حساب بیشتر است و به اهرم نیاز دارد، اما ریسک همچنان ۱۰۰ دلار است. اهرم مقدار سرمایه درگیر را تغییر می‌دهد، نه مقدار زیان در حد ضرر را. خطر اهرم این است که گرفتن پوزیشن‌هایی بسیار بزرگ‌تر از آنچه فرمول اجازه می‌دهد را آسان می‌کند. همچنین به یاد داشته باشید که حد ضرر در بازارهای سریع یا در گپ آخر هفته ممکن است با قیمت بدتری اجرا شود و زیان واقعی از برنامه بیشتر شود.
نسبت سود به ریسک و تصویر بزرگ‌تر
مقایسه فاصله تا یک هدف واقع‌بینانه با فاصله تا حد ضرر، نسبت سود به ریسک را به دست می‌دهد. در مثال طلا، موقعیتی با هدف ۴۰ دلار دورتر و حد ضرر ۲۰ دلاری نسبت ۲ به ۱ دارد. نسبت‌های بالاتر اجازه درصد برد پایین‌تر را می‌دهند، اما هدف‌ها باید واقع‌بینانه و بر اساس سطوح واقعی باشند، نه آرزو.
- یک سقف زیان روزانه یا هفتگی تعیین کنید که با رسیدن به آن معامله را متوقف کنید و بازبینی کنید.
- مراقب چند پوزیشن هم‌جهت باشید، مثلاً خرید طلا و فروش جفت‌ارزهای دلاری؛ ممکن است روی هم یک شرط بزرگ باشند.
- هرگز پس از ورود، برای فرار از زیان، حد ضرر را دورتر نکنید.
نکات کلیدی
- پیش از تعیین حجم، مشخص کنید کجا اشتباه کرده‌اید و چقدر می‌توانید از دست بدهید.
- حجم معامله = (موجودی × درصد ریسک) ÷ فاصله تا حد ضرر.
- اهرم سرمایه درگیر را تغییر می‌دهد نه ریسک در حد ضرر را، اما وسوسه حجم بیش از حد ایجاد می‌کند.
- گپ‌ها و بازارهای سریع ممکن است زیان را از برنامه بیشتر کنند.
- ریسک مجموع پوزیشن‌های هم‌بسته را زیر نظر داشته باشید و به سقف زیان پایبند بمانید.
این درس فقط جنبهٔ آموزشی دارد و توصیه به خرید یا فروش هیچ دارایی نیست.