RSI و اسیلاتورهای مومنتوم

اسیلاتورها اندیکاتورهایی هستند که در یک بازهٔ مشخص بالا و پایین می‌روند و به‌جای جهت روند، سرعت و قدرت حرکت قیمت را می‌سنجند. شناخته‌شده‌ترین آن‌ها RSI و Stochastic هستند. این ابزارها کمک می‌کنند ببینیم حرکت فعلی در حال شتاب گرفتن است یا نفسش رو به پایان است.

شاخص قدرت نسبی (RSI)

RSI میانگین سودهای کندل‌های صعودی را با میانگین زیان‌های کندل‌های نزولی در یک دورهٔ مشخص مقایسه می‌کند و نتیجه را روی مقیاسی از ۰ تا ۱۰۰ نشان می‌دهد. دورهٔ پیش‌فرض رایج ۱۴ است. به‌طور سنتی، عدد بالای ۷۰ را «اشباع خرید» و زیر ۳۰ را «اشباع فروش» می‌نامند.

اشتباه رایج این است که اشباع خرید را به‌معنای «حتماً پایین می‌آید» بگیریم. در یک روند صعودی قوی، RSI ممکن است مدت طولانی بالای ۷۰ بماند و قیمت همچنان بالا برود. به همین دلیل برخی تحلیلگران در روند صعودی، ناحیهٔ ۴۰ تا ۵۰ را محدودهٔ حمایتی RSI می‌دانند و در روند نزولی ناحیهٔ ۵۰ تا ۶۰ را مقاومت آن.

اسیلاتور استوکاستیک

Stochastic محل قیمت پایانی را نسبت به بالاترین و پایین‌ترین قیمت چند دورهٔ اخیر می‌سنجد. ایدهٔ پشت آن این است که در روند صعودی، قیمت‌ها معمولاً نزدیک سقف بازه بسته می‌شوند. این اندیکاتور دو خط دارد (%K و %D) و سطوح ۸۰ و ۲۰ معمولاً مرز اشباع در نظر گرفته می‌شوند. استوکاستیک از RSI حساس‌تر است و سیگنال بیشتری می‌دهد که بخشی از آن‌ها نویز است.

واگرایی

یکی از کاربردهای مهم اسیلاتورها شناسایی واگرایی است:

• واگرایی منفی: قیمت سقف بالاتری می‌سازد اما اسیلاتور سقف پایین‌تری ثبت می‌کند؛ نشانه‌ای از کاهش قدرت خریداران.
• واگرایی مثبت: قیمت کف پایین‌تری می‌سازد ولی اسیلاتور کف بالاتری دارد؛ نشانه‌ای از ضعیف شدن فشار فروش.

واگرایی هشدار است، نه سیگنال قطعی. روندها می‌توانند با چند واگرایی پشت‌سرهم ادامه پیدا کنند. بهتر است واگرایی را در کنار شکست یک ساختار قیمتی یا سطح کلیدی بررسی کنید. همچنین واگرایی در تایم‌فریم‌های بالاتر، مثلاً روزانه، معمولاً وزن بیشتری از واگرایی در نمودارهای چنددقیقه‌ای دارد.

نکات کلیدی

• اسیلاتورها قدرت و سرعت حرکت را می‌سنجند، نه جهت قطعی آینده.
• اشباع خرید یا فروش به‌تنهایی دلیل معامله در خلاف روند نیست.
• Stochastic حساس‌تر از RSI است و نویز بیشتری دارد.
• واگرایی هشدار زودهنگام است و به تأیید قیمتی نیاز دارد.